Einde aan de Gezondheidsverschillen

 

Als je in Nederland alleen de basisschool of het vmbo hebt afgerond, dan leef je gemiddeld zes jaar korter en zelfs vijftien jaar korter in goede gezondheid dan als je een hbo- of universitaire opleiding hebt. Mensen die bij elkaar in de klas hebben gezeten op de basisschool hebben dus een totaal ander perspectief op een goed leven. De een haalt zijn pensioen gezond en fluitend, terwijl iemand met een vmbo-diploma zich gemiddeld 15 jaar in slechte gezondheid naar de AOW moet slepen (als hij dat al haalt).

Ook inkomen hangt hier sterk mee samen. Hoe hoger je inkomen en je opleiding, hoe groter de kans op een goede gezondheid. Dat schokkende verschil bestaat helaas al jaren. Corona zorgt er daarbij voor dat de onzekerheden bij kwetsbare groepen alleen maar toenemen. En dat er steeds meer mensen aan de verkeerde kant van de streep dreigen te vallen, een nieuwe en groeiende groep kwetsbaren. 

 

De oorzaken van deze sociaaleconomische gezondheidsverschillen zijn heel divers. Veel ervan zijn ook niet binnen de zorg op te lossen. Denk aan de kwaliteit van je woning, zwaar werk, een ongezonde leefstijl, de mensen die je kent, armoede, schulden en laaggeletterdheid. Met name ook de stress die een onzeker bestaan elke dag oplevert (houd ik mijn werk, hoe geef ik mijn kinderen een goede kans, kan ik veilig over straat), trekt een zware wissel op gezondheid.  Om iedereen de kans te geven op een even lang en gezond leven is daarom een brede aanpak nodig. Als Tweede Kamerlid voor de PvdA wil ik dan ook een groot offensief tegen gezondheidsverschillen. Dat offensief bestaat buiten de zorg in ieder geval uit de volgende onderdelen:

 

Preventie, preventie, preventie

  • Om ieder kind een kansrijke start te bieden moeten we zo vroeg mogelijk beginnen om gezondheidsachterstanden te voorkomen. Dat begint al 9 maanden voor de geboorte, door aanstaande moeders te helpen gezond te eten en niet te roken.
  • We schaffen de BTW op groente en fruit af en voeren een suikertaks in. Zo maken we gezond eten voor iedereen aantrekkelijker.
  • We werken aan een rookvrije generatie door roken duurder te maken en het aantal verkooppunten van tabak te beperken. Roken is namelijk een ontzettend belangrijke voorspeller van gezondheidsproblemen. 
  • Preventie nemen we op in het basispakket en we steunen wijkprogramma’s om preventie te bevorderen met regionale preventiefondsen.
  • Sporten maken we gratis voor mensen met een laag inkomen en gym wordt standaard op iedere basisschool.
  • Een gezonde leefstijl is niet alleen je eigen verantwoordelijkheid. Als je iedere dag je best moet doen om het hoofd boven water te houden dan blijft er weinig ruimte over om te bewegen en gezond te koken. Daarom moeten we de samenleving zo inrichten dat we iedereen helpen om gezond te leven.

 

Zeker inkomen en fatsoenlijk werk

  • Een hoger minimumloon en hogere uitkeringen, om armoede zoveel mogelijk te voorkomen. Dat draagt direct bij aan betere kansen op goede gezondheid.
  • Een vast contract maken we weer de norm. Als je toch je baan verliest, helpen we je met een baangarantie van werk naar werk.
  • Een fatsoenlijk betaalde basisbaan in de publieke sector voor iedereen die dat wil. Bijvoorbeeld als wijkhulp, beveiliger of speeltuinmedewerker.
  • Meer aandacht voor gezondheid op het werk. Werkgevers hebben een belangrijke rol in het gezond houden van hun werknemers. 
  • Een snelle en effectieve aanpak van schulden en schuldenrust voor mensen die zich melden om geholpen te worden. 

 

Goed en betaalbaar wonen

  • We bouwen 100.000 nieuwbouwwoningen en schaffen de verhuurdersheffing voor woningcorporaties die investeren in meer en duurzamere woningen.
  • We verlagen de huren in de vrije sector zodat iedereen een fijne, veilige en gezonde plek heeft om te wonen. 
  • We bestrijden dakloosheid, zodat niemand op straat hoeft te slapen.
  • Gezonde woningen: als verhuurders zelf hun woningen niet opknappen om bijvoorbeeld schimmel tegen te gaan, dan dwingen wij ze daartoe.

Gelijke kansen in het onderwijs

  • De kinderopvang vormen we om naar een publiek toegankelijke voorschool voor alle kinderen van 0 tot 4 jaar. Zo ontmoeten kinderen elkaar al zo vroeg mogelijk om samen te spelen en van elkaar te leren.
  • We investeren in totaal 11,3 miljard euro in beter onderwijs en verhogen de lerarensalarissen. Zo kan ieder kind rekenen op het allerbeste onderwijs.
  • We pakken laaggeletterdheid aan met een groot offensief voor jongeren en volwassenen. 
  • We investeren extra in het onderwijs op plekken waar kinderen dat het hardste nodig hebben. 

 

Gelijke toegang en kwaliteit van zorg voor iedereen

  • Meer tijd voor patiënten bij de huisarts en in de wijkverpleging. Zo zorgen we ervoor dat iedereen de zorg krijgt die bij hen past. We moeten mensen ongelijk ondersteunen en behandelen, om voor iedereen dezelfde toegang tot en kwaliteit van zorg te leveren. 
  • Stapsgewijs schaffen we het eigen risico af en verlagen we de zorgpremie, zodat de zorg toegankelijk blijft voor iedereen die zorg nodig heeft.
  • We stimuleren samenwerking en netwerkvorming, onder andere door productieprikkels weg te nemen. Zo zorgen we ervoor dat zorgverleners kunnen doen waar ze goed in zijn en geven we hen het vertrouwen en de ruimte om te kunnen doen wat nodig is.
  • In de zorg gaat de komende jaren veel veranderen. Bij al die verandering is het cruciaal dat we alle mensen om wie het gaat goed betrekken. Als we dat niet doen dan groeien de verschillen alleen maar.